Sinh viên chuyên ngữ cũng “câm” ngoại ngữ!
TT - Tại hội thảo về chất lượng giáo dục (5-2006), tổng giám đốc Saigontourist, ông Nguyễn Hữu Thọ, đă nhận xét: “SV tốt nghiệp ĐH ngoại ngữ khi tới phỏng vấn tại công ty chúng tôi, hầu hết các bạn bị “câm” 50% và “điếc” 40%”...
>> 7 năm học ở phổ thông: Tại sao không biết nói tiếng Anh?
Học tiếng Anh theo kiểu Việt!
Khi khảo sát trên 100 sinh viên (SV) khoa Anh từ nhiều trường đại học (ĐH) khác nhau ở TP.HCM với câu hỏi: “Bạn có đủ tự tin về khả năng giao tiếp ngoại ngữ của ḿnh hay không?”, có tới 59 bạn nói “không”. C̣n khi hỏi về khả năng giao tiếp với người dân bản xứ th́ câu trả lời “không” nhảy vọt lên con số... 79!
SV khoa Anh ở hầu hết các trường ĐH luôn phải “chịu trận” trong những tiết học đàm thoại ngoại ngữ với giáo viên (GV) hoàn toàn là người Việt! Đây là một thông tin hoàn toàn dễ chứng minh khi đến bất kỳ giờ đàm thoại nào ở các trường.
Tất nhiên việc GV người Việt tham gia giảng dạy kỹ năng nghe nói không phải là điều đáng phê phán, tuy nhiên khi được hỏi về sự chọn lựa giữa GV bản xứ hay trong nước th́ 100% SV đều chọn GV bản xứ. Một bạn SV giảng giải: “Giao tiếp nhiều với giảng viên bản xứ sẽ giúp ḿnh quen dần với chất giọng đặc trưng của địa phương người đó và sẽ có phản xạ, tự tin hơn trong những lần giao tiếp sau với người nước ngoài.
Chưa kể GV VN thường rất chú trọng về lỗi ngữ pháp hơn là cách phát âm khiến tụi ḿnh vô cùng lo lắng và thiếu tự tin trong các lần kiểm tra”. Đó là chưa kể giảng viên Việt dạy tiếng Anh thường rất ít dùng tiếng Anh hay c̣n vướng khá nhiều lỗi trong phát âm, cách nhấn câu chưa chuẩn và không được thoải mái, tự tin về kỹ năng nói như người nước ngoài... khiến tiết học phần nào trở nên ngột ngạt.
Anh Phạm Long (tổ trưởng tổ Anh, ban chương tŕnh nước ngoài, Đài truyền h́nh TP.HCM) cho biết: “SV khoa Anh từ các trường đại học trong TP.HCM nói riêng hiện nay có kỹ năng nghe và nói rất kém.
Trong khoảng 1.000 hồ sơ SV khoa Anh hằng năm nộp vào chỗ chúng tôi chỉ có khoảng 30-40% là có khả năng giao tiếp được. “Được” ở đây có nghĩa là các bạn nói đủ để hiểu chứ chưa đạt đến tŕnh độ nói đúng và chuẩn. C̣n về kỹ năng nghe th́ số bạn đạt loại tốt chỉ đếm trên đầu ngón tay".
Bạn M.U. (SV năm 2 một trường được đánh giá là SV có khả năng tiếng Anh thuộc vào hàng đầu của cả nước) không giấu vẻ thất vọng mỗi khi nhắc về một cô giáo dạy tiếng Anh ở năm đầu. Bạn cho biết: “Cô đọc sai rất nhiều và thường không nắm được ư những câu hỏi bằng tiếng Anh của các bạn trong lớp, khả năng truyền đạt kiến thức và giao tiếp bằng tiếng Anh của cô không được chuẩn khiến SV ngao ngán, không c̣n hứng thú với bài giảng”.
Chưa hết, tại các trường cũng đang tồn tại một thực trạng khá “ngộ nghĩnh” là: luyện nghe theo phương pháp... học thuộc ḷng! Người viết đă từng chứng kiến nhiều bạn SV ngành tiếng Anh ngồi đọc ê a những cọc tài liệu dài khủng khiếp chỉ để “đối phó” với môn nghe.
Bạn T.S. (SV một trường ĐH dân lập) thở dài: “Ḿnh đâu c̣n giải pháp nào khác! Băng thầy cho nghe th́ dài và khó với rất nhiều nội dung phức tạp. Nếu không học thuộc từ trước th́ chẳng thể nào đoán ra nổi nghĩa của từ cần điền, chưa kể GV chấm so đo từng lỗi một... Nếu nghe mà không biết trước từ để điền vào th́ chắc chắn chỉ có điệp khúc... thi lại!".
T.S. cho biết thêm: có thể thầy đứng lớp cũng nhận ra điều đó nên cứ đến cuối học kỳ là cả lớp lại được chính thầy phát những bản photo về các bài nghe từng được dạy trong lớp. Thế mới xuất hiện một điều khá buồn cười là SV đi thi môn nghe mà vẫn có “phao” giấu trong bụng!
Nghe và... ghi!
Nhiều bạn SV năm cuối khoa Anh một trường ĐH dân lập vui mừng ra mặt khi thấy thời khóa biểu các học kỳ cuối có môn “Interpretation” (dịch nói), v́ theo các bạn th́ ở hầu hết các trường bạn đă chấm dứt dạy kỹ năng nghe nói từ cuối năm 2.
Thế nhưng chưa vui được bao lâu th́ các bạn đă “té ngửa” khi được "nếm mùi" các tiết học và bài kiểm tra chính thức. Mang tiếng là môn dịch nói nhưng công việc của các bạn trong tiết học này là... nghe và ghi! “Thầy vào lớp và bật băng lên cho tụi ḿnh nghe, sau đó tụi ḿnh ghi lại và đứng lên đọc lại cho thầy!”, bạn H.A. (SV năm 4) cho biết.
Trong khi đó, điều kiện cơ sở vật chất hỗ trợ giảng dạy lại bị xem nhẹ tới mức nhiều trường hầu như không chút màng tới. Bạn T.A. (SV năm 4 ĐH dân lập V) chán nản: “Học cả bốn năm ở trường ḿnh chưa từng được “diện kiến” dung nhan pḥng lab của khoa, c̣n cơ hội được học với giảng viên nước ngoài là điều không tưởng...
Khoa ḿnh thậm chí c̣n không tổ chức nổi một câu lạc bộ tiếng Anh nhỏ hay một cuộc thi hùng biện tiếng Anh đơn giản cho SV luyện tập chuyên ngành. Mang tiếng là dân chuyên ngữ nhưng mỗi lần tiếp xúc với người nước ngoài, tim tụi ḿnh cứ đua nhau đập loạn xạ nói không ra lời”.
Một bạn SV khoa Anh Trường N hài hước nói: “Đôi khi lớp ḿnh rủ nhau cúp học giờ nghe nói để kéo nhau đi xem phim phụ đề tiếng Anh. Nói thật chứ đi coi phim như vậy mà lại đạt hiệu quả hơn nhiều so với việc ngồi nghe những cuốn băng khô khan trên lớp.
Giáo tŕnh của tụi ḿnh học xuất bản từ năm... 1992, băng cassette th́ nhăo nhoẹt...! Chưa đề cập tới việc tiếng Anh là một sinh ngữ và luôn thay đổi theo thời gian, việc áp dụng sách và phương pháp cũ để giảng dạy khiến chúng ḿnh cảm thấy tiết học trở nên nhạt nhẽo, vô vị!”.
Như thế, chừng nào SV khoa Anh mới đủ tự tin và bản lĩnh để giao tiếp ngoại ngữ?
---------
Hầu hết SV VN kém rất Anh văn, (trong đó có tôi
)
. Actually, that is also the style which many people want to imitate